Το αυγόν

Το κολλητικόν με το οποίον ανακατεύομεν τις σκόνες, είναι το αυγό.
Παίρνεις ένα αυγό, ή και περισότερα, το τσακίζεις και ρίπτεις τον κρόκο εις την απαλάμην σου και τον πλύνεις με νερό καλά, έως να φύγει ολότελα το ασπράδι.
Κατόπιν πιάνεις τον κρόκον από την πέτσαν με τα δυο σου νύχια και τον τινάζεις ολίγον μέσα εις ένα φλιτζάνι, ώστε να σπάση η πέτσα και να χυθή μέσα ο κρόκος καθαρός.
Κατόπιν ταράζεις καλά με ένα πιρούνι ή με ένα ξύλο τον κρόκον, βάζοντας μέσα εις το δοχείον και άλλο τόσο ξύδι, γνήσιον από κρασί, όσος είναι ο κρόκος. Με αυτό το αυγόξιδον ανακατεύεις κάθε χρώμα χωριστά και είναι έτοιμον δια ζωγράφισμα.
Ήξευρε όμως ότι άλλα χρώματα θέλουν πηκτότερον αυγόν και άλλα αραιότερο.
Εσύ βάλε εις όλα πηκτόν, δια να μην αδυνατίσουν.

 

Τα χρώματα

Τα χρώματα έχουν συμβολικήν σημασίαν εις την θεολογικήν ταύτην τέχνην της αγιογραφίας. Το λευκόν είναι συμβολικόν του φωτός και της καθαρότητας. Το μαύρον, του μυστικού βάθους. Το κυανούν, της δροσερότητας και της διαύγειας. Το πράσινον, της ελπίδας και καταπαύσεως. Το κίτρινον της θείας δόξης και λαμπρότητος. Το ιώδες της αγνότητας. Το ερυθρόν συμβολίζει το φλογερόν και ζέον της μυστικής ουσίας. Το γλαυκόν, τας μαρμαρυγάς του του ουρανίου φωτός.Ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης λέγει ότι ¨το μεν λευκόν εμφαίνει το λαμπρόν και ως μάλιστα του θείου φωτός συγγενές. Το δε κυανούν το κρύφιον. Το δε ερυθρόν, το πυρώδες και δραστήριον¨.

 

Το συμβολικό στοιχείο

Το συμβολικό στοιχείο δεν το απέβαλε τελείως η αγιογραφία στο πέρασμα των αιώνων.
Δεν μπορεί να αποβληθή, γιατί η βυζαντινή τέχνη είναι «ζυμωμένη» με το συμβολισμό.
Τον έχει ενσωματώσει και έχει πάρει ένα είδος «βαπτίσματος» σ' αυτόν. Οι όρθιοι σταυροί που κρατούν οι Μάρτυρες συμβολίζουν τη σταθερή ομολογία της χριστιανικής πίστης.
Η ανοιχτή παλάμη συμβολίζει την άρνηση της ειδωλολατρίας.
Άλλοτε η ανοικτή παλάμη είναι στάση δέησης προς το Θεό (π.χ. στην Πλατυτέρα).

 

Οι εικόνες

Οι εικόνες χρησιμεύουν ως μεσολαβητές ανάμεσα στα εικονιζόμενα πρόσωπα και στους προσευχόμενους πιστούς που τους κάνουν μέτοχους της χάρης. Ανάμεσα στους αγίους και τους πιστούς εδραιώνεται λοιπόν, ένας δεσμός, μια σχέση. Κατά την διάρκεια της λειτουργίας μέσα στην Εκκλησία, η σύναξη των πιστών εισέρχεται δια μέσου των εικόνων και των λειτουργικών προσευχών στην ουράνια Εκκλησία και κοινωνεί μαζί της σε μια αδιάσπαστη ενότητα. Μέσα στη λειτουργία η Εκκλησία είναι μία. Συμμετέχει σ' ολόκληρη την πληρότητά της: τους αγγέλους και τους ανθρώπους, τους ζωντανούς και τους νεκρούς, τέλος, ολόκληρη την κτίση.

 

Σχηματοποίηση ενός αντικειμένου

Σχηματοποίηση ενός αντικειμένου στην αγιογραφία εννοούμε την αναγωγή του σχήματος του στο ανάλογο καθαρό γεωμετρικό σχήμα.Για να γίνει αντιληπτό αυτό που γράφουμε, σημειώνουμε λίγα παραδείγματα.
Το καθαρό γεωμετρικό σχήμα ενός πορτοκαλιού π.χ. είναι ο κύκλος.Του λεμονιού και του ανθρώπινου προσώπου είναι η έλλειψη (ωοειδές).Ο κορμός των δένδρων είναι κύλινδρος κ.τ.λ.(Διονύσιος ο εκ Φουρνά).

 

Μακεδονική ή Κρητική σχολή

Συχνά αναρωτιόμαστε, και βέβαια αρκετά δικαιολογημένα, ποια τάχα από τις δυο σχολές είναι η καλύτερη, η Μακεδονική ή η Κρητική, και ασφαλώς είναι πολύ δύσκολο να καταλήξουμε, γιατί και οι δύο είναι πολύ σημαντικές αφού η μια αποτελεί την εξέλιξη και συμπλήρωση της άλλης. Κι αυτό αμέσως το κατανοούμε αν και πάλι αναρωτηθούμε πως τάχα θα ήταν η βυζαντινή ζωγραφική χωρίς την Μακεδονική ή την Κρητική σχολή. Δεν γίνεται να χωρίσουμε τη μια από την άλλη.

 

Όραμα υπερκόσμιο

Στο αντίκρισμα μιας καλής βυζαντινής εικόνας δημιουργείται στο θεατή ένα όραμα υπερκόσμιο, μια πνοή υψηλής πνευματικότητας, ένα αντίκρισμα μιας μυστικής αλλά αληθινής πραγματικότητας.Η εικόνα μοιάζει σαν καθρέφτης που καθρεφτίζει το νοητό κόσμο του Πνεύματος.Ο Θεός είναι έξω από κάθε κτίσμα. Είναι αόρατος, αψηλάφητος, απρόσιτος (απλησίαστος) στην ουσία του. Μόνο από τις ενέργειές του γίνεται αντιληπτός στους ανθρώπους.(Διονύσιος ο εκ Φουρνά).

 

:: Υποστήριξη

:: Υποστήριξη

:: Υποστήριξη